Ingevroren blijft het sperma van uw hengst onbeperkt bewaard in vloeibare stikstof. Zo kan hij sperma leveren tijdens zijn sportcarrière zonder die te onderbreken, en blijft zijn genetica bewaard als een castratie of een ongeval een einde zou maken aan zijn loopbaan als dekhengst.
Wij voeren het uit in een centrum dat erkend is voor intracommunautair handelsverkeer, van de eerste winning tot de opslag van de rietjes.
Castratie gepland, of hengst overleden? Epididymaal sperma invriezen ↓
Voordat u komt
We organiseren met u de sanitaire tests, en daarna de spermawinningen zodra de resultaten bekend zijn.
Eerst de bestemming van het sperma kiezen
De gezondheidsstatus van een lot wordt vastgelegd op het ogenblik van de winning, volgens de testen die bij de hengst zijn uitgevoerd, en verandert daarna niet meer. Sperma dat voor België werd ingevroren, kan nooit naar een ander land van de Unie vertrekken, omdat de vereiste testen niet op het juiste moment werden uitgevoerd.
Voor België wordt de hengst getest op besmettelijke paardenmetritis (CEM) en infectieuze anemie (EIA), na 30 dagen zonder natuurlijke dekking.
Voor de Europese Unie vraagt programma C, voorbehouden aan diepvriessperma, geen verblijf in het centrum.
Voor een derde land verschillen de eisen van land tot land en moeten ze vóór de eerste winning worden vastgelegd. Achteraf ontdekt, zijn ze bijna altijd onmogelijk te vervullen.
Hoeveel dosissen mag u verwachten?
Wij winnen de hengst om de andere dag. Minder frequente winningen leveren niet meer op, omdat een deel van de opgeslagen zaadcellen verloren gaat; frequentere winningen verarmen elk ejaculaat.
Een dosis bevat 80 tot 160 miljoen progressieve zaadcellen, dat wil zeggen beweeglijke zaadcellen die vooruitgaan. Het aantal dosissen per winning hangt dus af van de productie van de hengst, en vervolgens van het aandeel progressieve zaadcellen bij de winning en na het invriezen.
Niet alle hengsten verdragen het invriezen even goed, en de vruchtbaarheid met vers sperma zegt niets over de weerstand tegen koude. Elk lot wordt daarom na het ontdooien gecontroleerd, en de eerste winningen laten toe het doel met kennis van zaken bij te stellen. Een lot dat onze kwaliteitsdrempel niet haalt, is niet commercialiseerbaar; wij melden het u, en het tarief voor het invriezen wordt verlaagd.
De productie van een hengst schatten
De dagelijkse spermaproductie hangt samen met het volume van de testikels, dat echografisch wordt gemeten (Love e.a., 1991).
Volume van een testikel (cm³) = 0,5233 × lengte × breedte × hoogte
Dagelijkse productie (miljard) = 0,024 × volume van beide testikels − 0,76
Voorbeeld, voor twee testikels van 10 × 6 × 5,5 cm, gewonnen om de andere dag:
- Volume: 0,5233 × 10 × 6 × 5,5 = 173 cm³ per testikel, of 345 cm³ in totaal.
- Productie: 0,024 × 345 − 0,76 = 7,5 miljard zaadcellen per dag.
- Winning om de andere dag: ongeveer twee dagen productie, of 15 miljard. Dat is het typische ejaculaat van 50 ml aan 300 miljoen per milliliter.
- Centrifugatie: een verlies van ongeveer 20 %, dus 12 miljard behouden zaadcellen.
- Na het ontdooien 40 % progressieve zaadcellen: 4,8 miljard.
- Dosissen: aan 80 tot 160 miljoen progressieve zaadcellen per dosis, 30 tot 60 dosissen per winning.
Het is slechts een grootteorde; alleen de winning toont wat de hengst werkelijk produceert.
Hoe het sperma wordt ingevroren
Meteen na de winning wordt het sperma gefilterd en gecentrifugeerd. Die stap concentreert de zaadcellen en verwijdert het grootste deel van het zaadplasma, dat hen tijdens de bewaring kwetsbaarder maakt. Ze worden opnieuw gesuspendeerd in een invriesverdunner, waarvan de cryoprotectanten de vorming van ijskristallen in de cellen beperken.
Het sperma wordt vervolgens in rietjes afgevuld, volgens een gecontroleerde curve afgekoeld en daarna ondergedompeld in vloeibare stikstof van −196 °C.
De sanitaire regels voor de Europese Unie
Programma C is voorbehouden aan diepvriessperma en is het eenvoudigst voor de hengst, die niet in het centrum hoeft te verblijven. Hij wordt getest vóór de eerste winning, en een tweede keer na de laatste. Elk lot blijft minstens 30 dagen in het centrum en verlaat het pas wanneer die resultaten bekend zijn.
Programma C · diepvriessperma, zonder verblijf in het centrum
Geen verblijf in het centrum vereist.
- D0, vóór de eerste winningEIA, EVA en CEM 1
- Minstens D7CEM 2
- Winningen W1 tot WnDe hengst mag tussen de winningen naar huis
- Van Wn + 14 dagen tot W1 + 90 dagenTweede staalname EIA, EVA en CEM 1, en minstens zeven dagen later CEM 2
- Elke winning + minstens 30 dagenHet lot mag het centrum verlaten, resultaten bekend
Om met één tweede staalname alle loten te dekken, moeten de winningen van eenzelfde campagne binnen een tiental weken vallen. Een langere campagne vraagt een bijkomende staalname.
De programma's A en B, die een verblijf in het centrum vereisen, worden beschreven op de pagina Spermawinning.
En na het invriezen?
De rietjes worden bewaard in onze vaten, gratis tijdens het jaar van productie, daarna volgens het bewaringscontract. Ze kunnen naar een ander erkend centrum worden verzonden, of worden meegegeven aan de fokker die ze zal gebruiken. De pagina Opslag en distributie geeft de details.
Een rietje dat aan een fokker wordt meegegeven, verlaat definitief het commerciële circuit. Volgens het FAVV mag het dan enkel nog dienen voor de merries van die fokker. Het mag niet worden doorverkocht of overgedragen, zelfs niet gratis, en kan nooit meer in het circuit worden opgenomen, ongeacht de datum en de plaats van productie. Wilt u het sperma van uw hengst blijven commercialiseren, laat het dan in een erkend centrum. Een nationaal opslagcentrum zou het bovendien definitief zijn Europese status doen verliezen.
Wilt u het sperma van uw hengst zelf bewaren en commercialiseren, dan kunt u bij het FAVV een toelating voor opslag voor de nationale handel aanvragen, of de erkenning van een opslagcentrum voor het intracommunautaire handelsverkeer. Wij kunnen u daarbij begeleiden.
Epididymaal sperma invriezen
Wanneer een hengst gecastreerd moet worden, of net gestorven is, kunnen de zaadcellen in de staart van de bijbal nog worden gewonnen en ingevroren. De castratie kan bij ons plaatsvinden, in een kliniek of bij u thuis, door uw eigen dierenarts.
U blijft de schakel tussen hem en ons. U organiseert de aanpak, en op uw vraag nemen wij graag contact op met uw dierenarts.
Van de staalname tot ons laboratorium
- U verwittigt ons vóór de castratie, of meteen na het overlijden, en u bezorgt ons het formulier voor epididymaal invriezen.
- De dierenarts neemt de testikels weg met de bijbal intact, met behoud van de staart van de bijbal en zoveel mogelijk zaadleider, afgebonden.
- Uiterlijk op het ogenblik van de wegname neemt hij een bloedstaal voor EIA en drie swabs in houtskoolmedium voor CEM.
- De testikels worden droog verpakt in een schone, geïdentificeerde zak en gekoeld tussen 4 en 5 °C, zonder rechtstreeks contact met ijs.
- Ze bereiken ons zo snel mogelijk, idealiter binnen 24 uur, uiterlijk binnen 48 uur.
Na een overlijden kan het sperma enkel voor België worden gecertificeerd, omdat de Europese testen stalen van de hengst na de winning vereisen. Epididymale rietjes zijn vaak weinig talrijk; bij ICSI volstaat één zaadcel per eicel.
Tarieven
Het tarief voor het invriezen wordt verlaagd als het lot niet commercialiseerbaar is. Daarbij komen de winning, de sanitaire staalnames, het pension van de hengst en, na het jaar van productie, de opslag.
| Epididymale spermawinning | 324,58 € | Dissectie van de bijballen en winning van de zaadcellen. Invriezen extra aangerekend. |
| Invriezen | 445,20 € | |
| Invriezen, niet-commercialiseerbaar lot | 159,53 € | Verlaagd tarief, toegepast wanneer het invriezen geen commercialiseerbaar lot oplevert. |
De diensten voor hengsten worden gefactureerd door Linalux Equins, de veterinaire zorg door Dr. Paindaveine.
Veelgestelde vragen
Wat als het sperma van middelmatige kwaliteit is?
Dat zeggen wij u na de eerste analyse, met cijfers. Naargelang het geval kan een andere voorbereiding van het sperma of ICSI er nog iets mee aanvangen. Wij bespreken het met u voordat we beslissen.
Hoe lang blijft diepvriessperma bruikbaar?
Zonder gekende tijdslimiet, zolang het in vloeibare stikstof blijft. Rietjes die decennia geleden werden ingevroren, leveren nog steeds veulens op.
Kan een lot dat voor België werd ingevroren later naar de Europese Unie?
Nee. De gezondheidsstatus van een lot wordt vastgelegd op het ogenblik van de winning, en de Europese testen moeten op welbepaalde data worden uitgevoerd, die niet in te halen zijn.
Mag ik mijn rietjes meenemen?
Ja, om uw eigen merries te insemineren. Maar eenmaal buiten een erkend centrum verlaten de rietjes definitief het commerciële circuit. Ze mogen niet meer worden verkocht of overgedragen, en komen er nooit meer in terug. Wilt u het sperma van uw hengst commercialiseren, laat het dan in een erkend centrum, of laat uw eigen opslagplaats erkennen; wij kunnen u daarbij helpen.
Vertel ons over uw hengst
Eén telefoontje volstaat om een invriescampagne voor te bereiden, of gewoon om erover te praten.
Houd het paspoort van de hengst bij de hand. Daarna nemen wij contact met u op om samen de data van de tests en de winningen vast te leggen.